Jarmuż, szpinak i brokuły

Aug 6, 2019 at 4:54 pm

Warzywa z rodziny kapustowatych, szczególnie te ciemnozielone, łączy jedna bardzo ważna właściwość – mogą pomóc w ustrzeżeniu się przed rakiem. Szczególnie skuteczne są szpinak, brokuły oraz mniej znany, a najbardziej korzystny dla zdrowia, jarmuż (po angielsku kale, dostępny w Kanadzie w większości sklepów z warzywami).

 Jak wynika z większości badań, wystarczy zjadanie pół szklanki szpinaku dziennie dla uzyskania korzystnych efektów. Liczne badania potwierdzają jego czołowe miejsce wśród warzyw mogących mieć potencjalne działanie przeciwnowotworowe. Uważa się, że takie działanie mogą mieć zwłaszcza warzywa o największym nasyceniu kolorem zielonym i pomarańczowym, gdyż zawierają największe ilości kartenoidu. Osoby zjadające najwięcej tego typu warzyw wykazują mniejszą zachorowalność na choroby nowotworowe, głównie raka jelita grubego, żołądka, płuc, krtani i innych narządów.

Potwierdza to wielu badaczy. Jeden z nich, dr Richard Shekelle, epidemiolog z Uniwersytetu Teksańskiego odkrył, że pokarmy bogate w karoten są szczególnie korzystne dla palaczy, zmniejszając u nich ryzyko zachorowania na raka płuc aż ośmiokrotnie. Podobne wyniki uzyskano na Uniwersytecie Johna Hopkinsa. Byli palacze również mogą zmniejszyć ryzyko raka płuc, jedząc szpinak i podobne mu warzywa.

Szpinak zawiera szczególnie dużo karotenoidów, a zwłaszcza beta-karotenu. Jego hamujące działanie na komórki nowotworowe zostało wykazane w testach laboratoryjnych. Badania przeprowadzone w departamencie Rolnictwa USA wykazały, że w 100 g szpinaku znajduje się 36 mg karotenoidów, podczas gdy w 100 g marchewki jest ich 14 mg, w większości beta-karotenu.

Szpinak zawiera ponadto duże ilości chlorofilu, który jest kolejnym z potencjalnych czynników działających hamująco na nowotwory. Ma on blokować prowadzące do zmian nowotworowych mutacje komórek. Naukowcy włoscy w badaniach laboratoryjnych potwierdzili, że szpinak przeciwdziała szkodliwemu wpływowi rakotwórczych nitrozamin. Poza szpinakiem badano marchew, kalafiory, sałatę i truskawki – sok ze szpinaku był najskuteczniejszy. Nie wszyscy lubią szpinak w surowej postaci, ale można go „przemycić” w wielu potrawach, np. sparzyć, dać na patelnie z dodatkiem masła i czosnku, po czym dodać do twarogu i zrobić naleśniki. Można też spożywać duże ilości szpinaku w formie smoothie: liście szpinaku, jarmuż ( bez łodyg), natka pietruszki, kilka listków świeżej mięty, kawałek świeżego ginger, 2 pomarańcze, można dodać miód, 200g wody – zmiksować wszystko i gotowa duża porcja „pomocników” dla naszego organizmu.

 

Już pół miseczki jarmużu dziennie może pomóc w profilaktyce raka. Uwaga: byli palacze powinni zajadać się jarmużem. Może to wzmóc ich odporność na zachorowanie na raka płuc nawet po wielu latach od rzucenie palenia. Jarmuż jest za mało popularny w Kanadzie i innych krajach Zachodu, choć jego rosyjska odmiana została wprowadzona do Kanady (a następnie do Stanów Zjednoczonych) poprzez rosyjskich kupców już w XIX wieku. Powinniśmy go jadać częściej, gdyż jest chyba najbogatszy w działające przeciwnowotworowo karotenoidy: dla przykładu surowy szpinak zawiera 36 mg karotenoidów na 100g, a w jarmużu jest ich aż 78 mg.

Jarmuż zawiera także bardzo dużą ilość szczególnego karotenoidu, beta-karotenu, również dwukrotnie więcej niż szpinak. Beta-karoten ulega w organizmie przemianie w witaminę A i jest uważany prze wielu naukowców za szczególnie czynny składnik pokarmowy, mogący mieć działanie przeciwnowotworowe, co potwierdzono w badaniach na zwierzętach. Nie dość tego: jarmuż jest także wspaniałym źródłem chlorofilu, któremu również przypisywane są tego typu działania.

Gdy porównuje się sposoby odżywiania ze wskaźnikami zachorowania na choroby nowotworowe, okazuje się, że jarmuż plasuje się na wysokiej pozycji na liście pokarmów mających właściwości profilaktyczne. W licznych badaniach wykazano, że częste jedzenie tego warzywa ma związek z niskimi wskaźnikami zachorowań na raka przewodu pokarmowego: jamy ustnej, żołądka, jelita grubego, a także płuc. Będąc członkiem wielkiej rodziny kapustowatych, jarmuż posiada wszystkie jej właściwości, czyli może też zmniejszyć ryzyko raka odbytu, gruczołu krokowego i pęcherza moczowego.

Jarmuż, podobnie jak inne ciemnozielone i ciemnopomarańczowe warzywa, może znacząco zmniejszać ryzyko zachorowania na raka płuc u byłych palaczy. Potwierdzono to w badaniach przeprowadzownych w Singapurze. Trwające pięć lat badania starszych mieszkańców New Jersey, spożywających, co najmniej dwa razy w tygodniu zielonolistne warzywa, w tym jarmuż, wykazały u nich 1/3 wskaźnika zgonów z powodu raka, jaki stwierdzono u osób unikających jedzenia zieleniny.

Powinniśmy go jeść surowy czy gotowany? Badania Departamentu Rolnictwa USA wykazały, że jarmuż gotowany w kuchence mikrofalowej traci niewiele ze swojego chlorofilu, ale sporo kartenoidów zostaje zniszczonych przy obróbce termicznej. Nadal jednak pozostaje ich sporo dla naszego organizmu. Najrozsądniej byłoby jeść jarmuż w różnych postaciach – na surowo i gotowany, w postaci surówek oraz napojów.

 

Pół miseczki brokułów dziennie może pomóc w ustrzeżeniu się przed różnymi nowotworami, zwłaszcza jelita grubego i płuc. Wydają się one mieć wszechstronne działanie, także w zapobieganiu chorobom nowotworowym. Te ciemnozielone warzywa liściaste zajmują wysoką pozycję w testach laboratoryjnych sprawdzających przeciwnowotworowe działania pokarmów. Są także wymieniane jako warzywa najczęściej spożywane przez osoby o najniższych wskaźnikach zachorowania na raka przełyku, żołądka, jelita grubego, tchawicy, płuc, prostaty, jamy ustnej i krtani. Jako gatunek z rodziny kapustowatych plasują się wysoko w rankingu pokarmów korzystnych w leczeniu raka jelita grubego. Rzeczywiście, w niektórych badaniach brokuły wypadają lepiej niż ich kuzynka kapusta.

Brokuły, tak jak inne warzywa kapustowate, zawierają dużo indoli, glukozynolatów i ditioltionów. Ponadto brokuły, podobnie jak szpinak i jarmuż, są bogate w karotenoidy, które mogą przyczyniać się do ich szczególnie korzystnych właściwości. Prawdopodobnie dzięki obfitości chlorofilu brokuły mogą przeciwdziałać poprzedzającym przemianę nowotworową mutacjom komórek.

Gdy dr Saxon Graham w swym przełomowym badaniu porównał dietę kilkuset mieszkańców Buffalo, zarówno tych chorych na raka jelita grubego i odbytu, jak i zdrowych, stwierdził, że ryzyko zachorowania było zdecydowanie mniejsze u jedzących więcej brokułów, kapusty i brukselki. Widoczna też była zależność ilościowa – ryzyko malało wraz z ilością spożywanych warzyw, zwłaszcza brokułów. Dla przykładu, u osób jedzących warzywa kapustowate do dziesięciu razy w miesiącu lub wcale ryzyko zachorowania na raka jelita grubego było dwa razy wyższe niż u jedzących je ponad 21 razy w miesiącu.

Wydaje się też, że brokuły mogą być pomocne w zapobieganiu rakowi szyjki macicy. Ich szczególne działanie stwierdzili dr James R. Marshall i dr Graham z Instytutu Roswell Park Memorial w Buffalo: kobiety jedzące dużo brokułów były mniej skłonne do zachorowań na raka szyjki macicy.

Brokuły wraz z innymi ciemnozielonymi warzywami liściastymi chronią palaczy i byłych palaczy (nawet kilka lat po zaprzestaniu palenia) przed rakiem płuc, co stwierdzono badając chorych na raka płuc mieszkańców New Jersey. Osoby jedzące te warzywa codziennie miały dwa razy mniejsze ryzyko zachorowania na raka płuc niż ci, którzy jedli je rzadziej. Uważa się, że składniki zawarte w ciemnozielonych i ciemnopomarańczowych warzywach mogą przeciwdziałać procesom prowadzącym do przemian nowotworowych, do których skłonni są palacze i byli palacze. Brokuły, najchętniej jadamy lekko ugotowane, najlepiej na parze, ale również można je dodać, surowe do smoothie albo zrobić surówkę: 300g brokuł, 150 czerwonej papryki, 100 g jabłka, 30 g pestek słonecznika, 2 łyżeczki miodu, 2 łyżki octu jabłkowego, 1,5 łyżeczki musztardy, pieprz i sól do smaku. Wszystko pokroić drobno i wymieszać – naprawdę jest pyszna!! Użytkownicy Thermomixa – wrzucić wszystkie składniki i pokroić: 5 sek, obr.4.

Mamy pełnie lata, nie wszyscy maja przydomowe ogródki, ale obecnie jest sezon na te warzywa, wiec możemy zaopatrywać się w sklepach i korzystać z nich na wszystkie sposoby.